AZ RU EN
Qafsam
Foto Qalereya
Tarixə görə axtarış
Petrol fiyatları için gözler Süveyş Kanalı’nda

 

 

Abu Dabi Ulusal Bankası Grup Başekonomisti Giyas Gökkent, Mısır merkezli, Ortadoğu’da yaşanan gelişmelerin petrol fiyatları üzerinde yarattığı baskıya ilişkin, “Her ne kadar petrol fiyatında düşüş olasılığı varsa da OPEC, üretimi kısarak fiyatı varil başı 100 dolar civarında tutmak isteyecektir” dedi.

 

Hafta sonu Mısır’ın güneyinde doğalgaz boru hattında yaşanan patlama ile Mısır’da yaşanan siyasi ve ekonomik belirsizliklerin petrol fiyatlarına etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gökkent, 4 gün once Mısır ile Ürdün arasındaki gaz hattının saldırıya uğradığını, bunun Ürdün ekonomisi üzerindeki etkisinin daha önemli olduğunu anlattı.

 

“Çünkü telafi etmek icin daha pahalı kaynaklardan enerji ithal etmek zorunda kalıyor” diyen Gökkent, Ürdün’ün 2012′de milli gelirinin yüzde 34′üne denk gelen dış ticaret açığı olduğunu anımsattı.

 

Petrol ürünleri ithalatının 7,6 milyar dolar olduğunu ve bu rakamın toplam ithalatın üçte birine eşit olduğunu dile getiren Gökkent, şunları kaydetti:

 

“Petrol ürünleri ithalati 2011′de 5,5 milyar dolardı. 2012′deki artışın bir sebebi Mısır’dan ithalatın düşmesiydi. Petrol fiyatlarının baskı altında olacağını düşünüyorum. Petrol piyasasinda arz OPEC dışı kaynaklardan artıyor (kuzey amerika ve kanada). Ayni zamanda avrupa daki kriz ve akabinde Çin’in ihracatının yavaşlamasıyla petrol talebi olumsuz etkileniyor. Her ne kadar petrol fiyatinda düşüş olasılığı varsa da OPEC üretimi kısarak fiyati varil başı 100 dolar civarinda tutmak isteyecektir.”

 

Mısır’a IMF ve körfez ülkelerinden gelen yardım tartışmalarına da değinen Gökkent, IMF finansal desteğinin koşullu olduğunu belirterek, şöyel devam etti:

 

“Örneğin muhtelif bütçe hedeflerinin uygulanmasına bağlıdır. Mısır’ın IMF desteği alabilmesi için subvansiyonları, hibe ve sosyal harcama gibi kalemleri azaltmasi gerekiyor. Son 12 ayda bu tip harcamalar toplam bütçe harcamalarının yüzde 31′ine tekabül ediyor. Ülkenin milli gelirinin yüzde 13 civarına denk gelen bütçe açığını azaltması için sübvansiyonların azaltılması çok önemli. Cumhurbaşkani Mursi döneminde bu konuda fazla ilerleme sağlanamadı. Sebebi meclis seçimlerinin yapılmasini beklemekti. Çünkü sübvansiyonların azaltılması seçim öncesi yapılsaydı hükümetteki partinin oy kaybetmesine sebep verirdi.

 

Körfez ülkelerinin finansal desteği IMF yardımı gibi bütçe hedeflerine bağlı değil. Örneğin BAE 1 milyar dolar hibe verecek. Suudi Arabistan 2 milyar dolarlık petrol ürünü verecek. Bunun dışında ayrıca 5 milyar dolar verecek. Kuveyt de 4 milyar verecek. Mısır bölgesel istikrar için önemli bir ülke.”

 

Süveyş geçişi aksamaz

 

Hazar Strateji Enstitüsü (HASEN) Ekonomi ve Kalkınma Araştırmaları Merkezi Uzmanı Dr. Cemil Ertem,”Cunta yönetimine Batı’nın örtülü bir desteği olduğunu biliyoruz. Böyle olunca Süveyş geçişlerinin aksaması söz konusu değil” dedi.

 

Hafta sonu Mısır’ın güneyinde doğalgaz boru hattında yaşanan patlama ile Mısır’da yaşanan siyasi ve ekonomik belirsizliklerin petrol fiyatlarına etkisine ilişkin değerlendirmelerde buluna Ertem, Süveyş kanalının 2,25 milyon varillik bir sevkiyatla çok önemli bir geçiş noktasında bulunduğuna işaret etti.

 

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile Suudi Arabistan’ın bugün Mısır’daki darbeyi destekleme yönünde 8 milyar dolarlık bir yardım taahhüdü olduğunu belirten Ertem, cunta yönetimini Batı’nın örtülü bir şekilde desteklediğini, böylece Süveyş geçişlerinin aksamasının söz konusu olmadığını dile getirdi.

 

“Mısır’dan ziyade petrol fiyatlarını yukarıda tutacak bir diğer önemli gelişmenin ABD’de stoklarının düşüş eğilimine girmesi ve ABD’den verilerin iyi gelmesi olduğunu söyleyen Ertem, şunları kaydetti:

 

“Bu durum, ABD ham petrolünün Brent tipi petrol fiyatına yaklaşarak 107 dolar seviyelerine gelmesine yol açtı. Ancak burada başta Çin olmak üzere, gelişmekte olan ülkelerde büyümedeki yavaşlamaya bakmak gerek. IMF küresel ekonomi raporunda büyüme tahminlerini yüzde 3,3′ten yüzde 3,1′e aşağı yönlü revize etti. Bu revize kilit ekonomilere yani dünya ekonomisinin büyümesini sağlayan Asya’daki talep yavaşlamasına bağlı gerçekleşti. Gelişmiş ülkeler ise IMF’ye göre ortalama yüzde 1,2 büyüyecek. Gelişmekte olan ekonomilerin ortalama büyümesi ise yüzde 5 olacak.”

 

Bu rakamların dünyadaki resesyon tehlikesinin devam ettiğinin göstergesi olduğunu aktaran Ertem, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) parasal genişlemenin sonlanacağını ima etmesindeki amacın likiditenin gelişmiş ülkelere doğru akışkanlığını sağlayıp buradaki resesyon tehlikesini geçiştirmek olduğunu açıkladı.

 

Ertem, bunun sonucunda doların değerlendiğini belirterek, “Şimdi hem doların göreli değerlenmesini, hem de süregelen büyüme yavaşlamalarını gözönüne alırsak, dolarla değerlenen bir emtia olan petrolün, Ortadoğu’daki bütün bu olumsuz gelişmelere rağmen, 100 – 110 dolar seviyelerinde bir volatiliteye sahip olacağını, 110 doların üstünde stabilite kazanmasının çok güç olacağını söyleyebiliriz. Ben, hem münferit sayılabilecek sabotaj ve patlamalar hem de Mısır’daki darbenin Brent petrol fiyatlarını çok fazla yukarı yönlü zorlayabileceğini düşünmüyorum” ifadelerini kullandı.

 

“Brent tarafında Mısır’da bir uzlaşmanın olmasına parelel olarak aşağı yönlü bir gevşeme olabilir”

 

Cemil Ertem, ABD Ham Petrolü (WTI) ve Brent Petrolün 100 günlük ortalamalarına bakıldığında WTI’ın 94,19 dolar/varil, Brent petrolün ise 105,27 dolar/varil fiyat ortalamasına sahip olduğunu, iki göstergenin de petrol fiyatının 1-8 Temmuz arasındaki haftalık ortalamasına bakıldığında WTI 101,06 dolar/varil, Brent petrol 105,50 dolar/varil. ABD ham petrolünün 100 günlük ortalamanın yaklaşık 7 dolar üzerinde olduğu görüldüğünü söyledi.

 

“Bu açıdan biz WTI’da ABD’nin staklarındaki azalışa rağmen, bir sıkışıklık olduğunu ve burada bir kırılma bekliyoruz. Bu olmadan Brent’te de Mısır’daki olaylar bir uzlaşıyla sonlansa bile, çok önemli bir düşüş olmayacaktır. Ancak yukarıda da dediğimiz gibi, uzunca bir süre, 100-110 dolar volalitesini yaşayacağız” dedi.

 

“(Doğalgaz Boru hattındaki patlama) piyasalar üzerinde bir etki oluşturmasını beklemiyoruz”

 

Capital Economics ekonomistlerinden Thomas Pugh ise Mısır’da ayaklanmanın gerçekleştiği bir yıl öncesinden bu yana yaşanan sıradan bir olay olduğuna dikkati çekerek, bunun piyasalar üzerinde bir etki oluşturmasını beklemediklerini ifade etti.

 

Mısır’ın petrol ya da doğalgaz dağıtımında asıl üretici olmadığını, bu yüzden yaşanan olayın piyasalardaki direkt etkisinin düşük olacağını dile getiren Pugh, karışıklığın bölgenin parçası olan önemli üreticilere yayılması durumunda risk ortamının oluşabileceğini anak bunu Mısır’ın özel durumundan kaynaklanan küçük bir tehlike olarak gördüklerini söyledi.

 

“(Doğalgaz boru hattındaki patlama) Mısır’da ayaklanmanın gerçekleştiği bir yıl öncesinden bu yana yaşanan sıradan bir olay. Bunun piyasalar üzerinde bir etki oluşturmasını beklemiyoruz” diyen Pugh, petrol sevkiyatı için stratejik bir güzergaha sahip olan Süveyş Kanalı’nın Mısır’ın denetiminde olduğunu fakat bu kanalı kapatmanın kimseye çıkar sağlamayacağını ifade etti.

 

Petrol fiyatlarında yakın zamanda bir rahatlama beklediklerini söyleyen Pugh, petrolün varil fiyatının yılı 100 doların altında kapatacağını ve bunun da alışılan kaynak Irak’ın yanısıra yeni kaynak olan ABD kaya petrolüyle oluşacak arz fazlasından ileri geleceği öngörüsünde bulundu.

 

Pugh ayrıca Avrupa’nın zayıf talebi ve Çin’in ekonomik büyümesinin yavaşlamasıyla petrol fiyatlarını baskı altına alınacağını söyledi.

 

Brent petrol ile ABD ham petrolü arasındaki fark bugün bir ara 1,45 dolara kadar geriledi. Brent petrol gün içinde en yüksek 108,90 doları görürken, ABD ham petrolü ise 107,45 dolara kadar çıktı.

 

Mısır’dan Ürdün’e gaz sağlayan El-Ariş kentindeki boru hattına düzenlenen bombalı saldırı sonucu yangın çıkmıştı. Boru hattındaki hasara ilişkin bilgi verilmedi. Mısır ve Ürdün arasındaki boru hattına, 25 Ocak devrimi sırasında da birçok kez saldırı düzenlenmişti.

 

Kaynak: Enerjienstitusu.com

Populyar xəbərlər